start
home | cursus | info | atex | contact

ATEX-137 en het Arbobesluit

start | lessen | online-cursus | basis-cursus | vervolg-cursus | atex | links


Arbeidsomstandighedenwet

De europese ATEX-richtlijn 1999/92/EG (ATEX-137) is opgenomen in de Arbowet en Arbobesluit. De Arbowet geeft de rechten en plichten aan van zowel werkgever als werknemer op het gebied van arbeidsomstandigheden. Het arbobesluit is een uitwerking van de Arbowet en bevat (aanvullende) regels waaraan zowel werkgever als werknemer zich moet houden om arbeidsrisico’s tegen te gaan.
Hieronder staan een aantal relevante paragrafen uit het Arbobesluit § 2a: Explosieve atmosferen en § 2b: Voor de gezondheid schadelijke atmosferen.


Artikel 3.5a. Toepasselijkheid

Deze paragraaf is niet van toepassing op:

  1. gebieden die direct gebruikt worden voor en gedurende de medische behandeling van patiënten;
  2. het gebruik van gastoestellen die vallen onder het Besluit gastoestellen;
  3. de vervaardiging, de bewerking, het gebruik, de opslag en het transport van springstoffen of chemisch instabiele stoffen;
  4. de winningsindustrie in dagbouw, de ondergrondse winningsindustrie en de winningsindustrie die delfstoffen wint met behulp van boringen;
  5. het gebruik van vervoermiddelen over land, over het water en door de lucht, met uitzondering van de voertuigen bedoeld voor gebruik op plaatsen waar zich een explosieve atmosfeer kan voordoen.

noot: Artikel 3.5a: Toepasselijkheid, valt onder het Arbobesluit § 2a: Explosieve atmosferen (ATEX-137).


Artikel 3.5b. Samenwerking en coördinatie

  1. Voor de toepassing van artikel 19, tweede lid, van de wet worden aangewezen de werkzaamheden verricht op arbeidsplaatsen waar explosieve atmosferen heersen of kunnen optreden.
  2. In aanvulling op artikel 19, tweede lid, van de wet coördineert de werkgever die verantwoordelijk is voor de arbeidsplaats, bedoeld in het eerste lid, de uitvoering van alle maatregelen inzake veiligheid en gezondheid.

(noot: Artikel 3.5b: Samenwerking en coördinatie, valt onder het Arbobesluit § 2a: Explosieve atmosferen (ATEX-137).)


Artikel 3.5c. Nadere voorschriften risico-inventarisatie en -evaluatie; explosieveiligheidsdocument

  1. De gevaren in verband met explosieve atmosferen en de bijzondere risico's die daaruit kunnen voortvloeien, worden in het kader van de risico-inventarisatie en -evaluatie, bedoeld in artikel 5 van de wet, voor de aanvang van de arbeid en bij iedere belangrijke wijziging, uitbreiding of verbouwing van de arbeidsplaats, de arbeidsmiddelen of het arbeidsproces, in hun geheel beoordeeld en schriftelijk vastgelegd in een explosieveiligheidsdocument.
  2. Bij de beoordeling, bedoeld in het eerste lid, wordt in ieder geval rekening gehouden met:
    1. de waarschijnlijkheid van het voorkomen en het voortduren van explosieve atmosferen;
    2. Dit is het tweede subitem
    3. de waarschijnlijkheid dat ontstekingsbronnen, elektrostatische ontladingen daaronder begrepen, aanwezig zijn, actief worden en daadwerkelijk ontsteken;
    4. de aanwezige installaties, de gebruikte stoffen, de processen en hun mogelijke wisselwerkingen;
    5. de omvang van de te verwachten gevolgen
  3. Bij de beoordeling, bedoeld in het eerste lid, worden tevens ruimten in aanmerking genomen die via openingen verbonden zijn of kunnen worden verbonden met ruimten waar explosieve atmosferen kunnen voorkomen.
  4. In het explosieveiligheidsdocument zijn ten minste vermeld:
    1. een identificatie en beoordeling van de explosierisico's;
    2. de wijze waarop de arbeidsplaatsen en de arbeidsmiddelen, met inbegrip van de alarminstallaties, met de vereiste aandacht voor de veiligheid zijn ontworpen, worden gebruikt of bediend en onderhouden;
    3. welke gebieden zijn ingedeeld in zones als bedoeld in artikel 3.5d, vijfde lid;
    4. de wijze waarop uitvoering is gegeven aan de maatregelen, bedoeld in de artikelen 3.5d, 3.5e en 3.5f;
    5. indien op arbeidsplaatsen als bedoeld in artikel 3.5b, eerste lid, meerdere werkgevers arbeid doen verrichten, de wijze waarop voldaan is aan artikel 19, tweede lid, van de wet en het doel, de maatregelen en de wijze van uitvoering van de coördinatie, bedoeld in artikel 3.5b, tweede lid.

(noot: Artikel 3.5c: Nadere voorschriften risico-inventarisatie en -evaluatie; explosieveiligheidsdocument, valt onder het Arbobesluit § 2a: Explosieve atmosferen (ATEX-137).)


Artikel 3.5d. Algemene preventieve maatregelen

  1. Doeltreffende maatregelen zijn genomen om het ontstaan van een explosieve atmosfeer op de arbeidsplaats te voorkomen.
  2. Indien het voorkomen van het ontstaan van een explosieve atmosfeer, gezien de aard van het werk niet mogelijk is, worden in de hieronder aangegeven volgorde de volgende maatregelen genomen:
    1. de ontsteking van explosieve atmosferen wordt voorkomen, waarbij rekening wordt gehouden met elektrostatische ontladingen die van werknemers of de arbeidsplaats als ladingsdrager of ladingsproducent kunnen uitgaan;
    2. de schadelijke gevolgen van een explosie worden beperkt.
  3. In aanvulling op de maatregelen, bedoeld in het eerste en tweede lid, wordt de mogelijkheid tot uitbreiding van een explosie beperkt.
  4. Indien werknemers of anderen door explosieve atmosferen gevaar kunnen lopen, wordt, in aanvulling op het eerste tot en met het derde lid, de arbeidsplaats zodanig ingericht dat veilig kan worden gewerkt en wordt er op de arbeid passend toezicht, met inbegrip van het gebruik van passende technische middelen, uitgeoefend. De inhoud en de mate van het toezicht is afhankelijk van de uit de beoordeling, bedoeld in artikel 3.5c, eerste lid, gebleken gevaren.
  5. Indien uit de beoordeling, bedoeld in artikel 3.5c, eerste lid, is gebleken dat er explosieve atmosferen kunnen voorkomen, worden gebieden waar deze atmosferen kunnen heersen ingedeeld in gevarenzones als bedoeld in bijlage I bij richtlijn nr. 1999/92/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 16 december 1999 (PbEG 2000, L 23) betreffende minimumvoorschriften voor de verbetering van de gezondheidsbescherming en van de veiligheid van werknemers die door explosieve atmosferen gevaar kunnen lopen (vijftiende bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, eerste lid, van richtlijn nr. 89/391/EEG).
  6. Gevarenzones worden gemarkeerd door middel van waarschuwingsborden die voldoen aan de bepalingen, vastgesteld bij of krachtens afdeling 2 van hoofdstuk 8.

(noot: Artikel 3.5d: Algemene preventieve maatregelen, valt onder het Arbobesluit § 2a: Explosieve atmosferen (ATEX-137).)


Artikel 3.5e. Maatregelen in gevarenzones

In de gevarenzones, bedoeld in artikel 3.5d, vijfde lid, en met betrekking tot de installaties in gebieden zonder explosiegevaar die vereist zijn voor of bijdragen tot het explosieveilig gebruik van installaties die zich op plaatsen bevinden waar explosiegevaar heerst, worden in ieder geval de volgende maatregelen genomen:

  1. vrijkomende gassen, dampen, nevels of brandbaar stof die explosiegevaar kunnen doen ontstaan, worden op passende wijze afgevoerd en onschadelijk gemaakt;
  2. indien een explosieve atmosfeer meerdere soorten ontvlambare of brandbare gassen, dampen, nevels of stoffen bevat, wordt bij de veiligheidsmaatregelen uitgegaan van het grootste mogelijke risico op basis van de beoordeling, bedoeld in artikel 3.5c, eerste lid;
  3. installaties, apparaten, beveiligingssystemen en het installatiemateriaal, worden, met inachtneming van onderdeel e, slechts in gebruik genomen indien uit het explosieveiligheidsdocument op basis van de beoordeling, bedoeld in artikel 3.5c, eerste lid, is gebleken dat aan het gebruik ervan geen explosiegevaar is verbonden;
  4. onderdeel c is van overeenkomstige toepassing op arbeidsmiddelen en de verbindingsstukken ervan die geen apparaten en beveiligingssystemen zijn als bedoeld in het Warenwetbesluit explosieveilig materieel, indien hun opneming in de installaties aanleiding kan geven tot ontstekingsgevaar;
  5. voor zover het explosieveiligheidsdocument op basis van de beoordeling, bedoeld in artikel 3.5c, eerste lid, geen andere eisen stelt, worden in de gevarenzones apparaten en beveiligingssystemen gebruikt overeenkomstig de categorieën als bedoeld in het Warenwetbesluit explosieveilig materieel en toegepast volgens de navolgende principes:
    1. gevarenzone 0 of 20: categorie 1-apparatuur;
    2. gevarenzone 1 of 21: categorie 1- of categorie 2-apparatuur;
    3. gevarenzone 2 of 22: categorie 1-, categorie 2- of categorie 3-apparatuur;
  6. de nodige maatregelen worden getroffen ter voorkoming van verwisseling van installatiemateriaal;
  7. in gebieden waar een explosieve atmosfeer kan ontstaan wordt aan werknemers werkkleding ter beschikking gesteld die voldoet aan afdeling 1 van hoofdstuk 8 en die door de werknemers bij de arbeid steeds wordt gedragen;
  8. indien een toestand ontstaat waarin een explosie zich kan gaan voordoen, worden werknemers waar nodig optisch of akoestisch gewaarschuwd en teruggetrokken;
  9. voor de eerste inbedrijfstelling van een arbeidsplaats en bij iedere belangrijke wijziging, uitbreiding of verbouwing van de arbeidsplaats, arbeidsmiddelen of het arbeidsproces waarbij explosieve atmosferen kunnen voorkomen, wordt de explosieveiligheid van de gehele installatie gecontroleerd door een ter zake deskundig persoon.

(noot: Artikel 3.5e: Maatregelen in gevarenzones, valt onder het Arbobesluit § 2a: Explosieve atmosferen (ATEX-137).)


Artikel 3.5f. Bijzondere maatregelen

Voor zover uit de resultaten van de beoordeling, bedoeld in artikel 3.5c, eerste lid, hiertoe de noodzaak is gebleken, worden in aanvulling op artikel 3.5e de volgende maatregelen genomen:

  1. schriftelijke instructies worden verstrekt met betrekking tot de uitvoering van de arbeid;
  2. voor de aanvang van arbeid dat gevaar kan opleveren, wordt toestemming verleend door een daartoe bevoegde persoon om deze arbeid te verrichten;
  3. apparaten en beveiligingssystemen worden, wanneer stroomuitval extra gevaren teweeg kan brengen, onafhankelijk van de rest van de installatie, bij stroomuitval in een veilige bedrijfstoestand gehandhaafd;
  4. automatisch gestuurde apparaten en beveiligingssystemen die van de voorziene bedrijfsomstandigheden afwijken, worden zonder gevaar manueel uitgeschakeld. Deze ingrepen worden door bevoegde werknemers uitgevoerd;
  5. indien de noodstopinrichtingen in werking worden gesteld, wordt de opgeslagen energie zo snel en zo veilig mogelijk afgevoerd of geďsoleerd, zodat zij niet langer een bron van gevaar vormt;
  6. vluchtmiddelen worden beschikbaar en gebruiksklaar gehouden zodat werknemers de gevaarlijke gebieden snel en veilig kunnen verlaten.

(noot: Artikel 3.5f: Bijzondere maatregelen, valt onder het Arbobesluit § 2a: Explosieve atmosferen (ATEX-137).)


§ 2b. Voor de gezondheid schadelijke atmosferen


Artikel 3.5g. Gevaar voor verstikking, bedwelming, vergiftiging, brand of explosie

  1. Indien kan worden vermoed dat de atmosfeer op een plaats of in een ruimte in zodanige mate stoffen bevat dat daardoor gevaar bestaat voor verstikking, bedwelming, vergiftiging, brand of explosie, mag de werknemer zich alleen bevinden op die plaats of in die ruimte indien uit onderzoek blijkt dat het gevaar niet aanwezig is.
  2. Indien uit het onderzoek, bedoeld in het eerste lid, blijkt dat gevaar voor verstikking, bedwelming, vergiftiging, brand of explosie aanwezig is, worden doeltreffende maatregelen genomen, zodat de werknemer zich zonder gevaren op die plaats of in die ruimte, bedoeld in het eerste lid, kan bevinden.
  3. Er is in ieder geval sprake van:
    1. gevaar voor verstikking indien de atmosfeer minder dan 18 volumeprocent zuurstof bevat;
    2. gevaar voor bedwelming of vergiftiging indien de concentratie van de betreffende stoffen in de atmosfeer hoger is dan de grenswaarden, bedoeld in artikel 4.3;
    3. gevaar voor brand of explosie indien in de atmosfeer de concentratie van zuurstof hoger is dan 21 volumeprocent of de concentratie van brandbare gassen of dampen hoger is dan 10 volumeprocent van de onderste explosiegrens.
  4. Indien het niet mogelijk is om de maatregelen, bedoeld in het tweede lid, te nemen en het noodzakelijk is om zich in de gevaarlijke atmosfeer, bedoeld in het eerste lid, te begeven, dan wordt de werknemer permanent geobserveerd en worden doeltreffende maatregelen genomen om deze werknemer:
    1. te beschermen tegen het gevaar, bedoeld in het tweede lid;
    2. bij direct gevaar onmiddellijk op doeltreffende wijze hulp te bieden.

(noot: Artikel 3.5g: Gevaar voor verstikking, bedwelming, vergiftiging, brand of explosie, valt onder het Arbobesluit § 2b: Voor de gezondheid schadelijke atmosferen (ATEX-137).


Tot slot

Tot slot, hopelijk heeft u uit deze relevante paragrafen - uit het Arbobesluit § 2a: Explosieve atmosferen en § 2b: Voor de gezondheid schadelijke atmosferen - de informatie gevonden die u zocht. De complete tekst kunt u op de website: www.wetten.nl inzien. Praktische informatie over het hoe en het waarom kunt u opdoen tijdens een ATEX-cursus.



esdsite.nl

Copyright © ESDsite.nl
KvK: 58973435. ☎ 06 45 500 900
Privacyverklaring, anti-spam, cookies, disclaimer, copyright.